نظر قرآن بايد يك نيروى متمركزى در جامعهء بشرى وجود داشته باشد تا همهء فعاليّتها و جهت‌گيريهاى آن را رهبرى كند كه از آن به « ولايت يا هدايت تشريعى » تعبير مىشود . « 1 » كِتبٌ انزَلنهُ الَيكَ لِتُخرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُمتِ الَى النّورِ بِاذنِ رَبّهِم الى صِراطِ العَزيزِ الحَميد . ( ابراهيم : 1 ) كتابى است كه آن را به سوى تو فرو فرستاديم تا مردم رابه اجازهء پروردگارشان از تاريكىها به سوى روشنى در آورى ، به راه آن مقتدر ستوده . پس ولايت تشريعى خدا به جعل و ابلاغ احكام است كه با نازل كردن كتاب آسمانى و برانگيختن پيامبران امكان‌پذير است . « 2 » مراتب ولايت خدا : ولايت خدا داراى ابعاد و مراتب متعدّدى است از جمله : 1 . ولايت عام : ولايتى كه تمامى موجودات را زير پوشش قرار مىدهد . مؤمنان ، كافران و حتى شياطين تحت اين ولايت‌اند : . . . يُدَبّرُ الامرَ مِنَ السَّماءِ الَى الارضِ . ( سجده : 5 ) . . . از آسمان تا زمين همه امور را تدبير مىكند . اين قسم از ولايت ، محصول ربوبيّت مطلقهء خداوند است : . . . و هُوَ رَبُّ كُلّ شَىءٍ . ( انعام : 164 ) . . . و اوست پرودگار همه چيز . 2 . ولايت خاصّ : و آن ولايتى است كه خداوند نسبت به مؤمنان دارد : اللَّهُ ولِىُّ الَّذينَ ءامَنوا يُخرِجُهُم مِنَ الظُّلُمتِ الَى النُّورِ . ( بقره : 257 ) خداوند ولىّ كسانى است كه ايمان آورده‌اند ، آنها را از تاريكىها به سوى نور خارج مىسازد . 3 . ولايت اخصّ : ولايتى است كه انبيا و اولياى الهى به آن مشرّفند و جز آنان كسى نمىتواند به آن دست يابد . « 3 » چنان كه قرآن از زبان پيامبر ( ص ) مىفرمايد :

--> ( 1 ) . ولايت ، ص 68 - 70 . ( 2 ) . ولايت در قرآن ، آيت اللّه جوادى آملى ، ص 218 - 221 . ( 3 ) . ولايت در قرآن ، ص 74 .